Jaka muzyka dla malucha?

Na zajęciach Kreatywki – Pracowni Dziecięcych Marzeń niejednokrotnie rodzice zadają nam pytanie jakiej muzyki słuchać z dzieckiem, aby najlepiej stymulować jego rozwój. Niestety odpowiedź nie jest prosta i nie jest jednakowa dla wszystkich.
 
W życiu prenatalnym

Dziecko słyszy już na długo przed urodzeniem. Nie tylko słyszy, ale też słucha i może mieć swoje ulubione kompozycje, podczas słuchania których wyraźnie się ożywia lub uspokaja. Mimo, że dźwięki muzyki dobiegają do dziecka wygłuszone przez warstwę skóry i wód płodowych to dziecko potrafi już rozpoznawać melodie.
Naukowcy jednak twierdzą, że na preferencje dziecka przed urodzeniem ma największy wpływ przyjemność odczuwana przez matkę. W organizmie człowieka, który słucha ulubionej muzyki wytwarza się hormon szczęścia i to właśnie on powoduje, że dziecko w łonie matki słuchającej ulubionych kompozycji odczuwa przyjemność. Mamy zatem mają olbrzymi wpływ na preferencje muzyczne swojego dziecka, ale też ogromną szansę, by już na tym etapie wyrabiać jego gust. Jeżeli chcemy, aby nasze dziecko lubiło muzykę poważną to można już podczas ciąży serwować maluszkowi porcję muzycznych doświadczeń. Oczywiście pod warunkiem, że mama słuchając muzyki poważnej nie zaciska zębów, aby wytrzymać jeszcze jedną część symfonii, bo wówczas odniesie przeciwny skutek!

Po urodzeniu

Moment przyjścia na świat jest dla dziecka olbrzymim szokiem. Jego poczucie bezpieczeństwa zostaje zachwiane, a wszystkie zmysły zostają zbombardowane ogromną ilością różnorodnych bodźców, niekoniecznie odczuwanych jako przyjemne. Jeśli dziecko szybko znajdzie się w ramionach matki to strach i niepewność szybko przemijają. Gdy mama przemawia do swojego maleństwa, ono słyszy tak dobrze znany mu głos i uspokaja się. Można wówczas zwiększyć poczucie bezpieczeństwa zapewniając dziecku więcej dobrze mu znanych dźwięków w postaci słuchanych wcześniej kompozycji. Oczywiście najodpowiedniejszą muzyką będą łagodne dźwięki o dość wysokiej częstotliwości, konsonansowej harmonii, z melodyjnymi, wyrazistymi tematami, koniecznie w tonacjach durowych, w niespiesznych tempach. Taka muzyka wpłynie łagodząco i uspokajająco na skołatany układ nerwowy małego człowieka, a jednocześnie poprawi nastrój świeżo upieczonej mamy.
Co to jednak oznacza w praktyce? Po jakie utwory i których kompozytorów sięgnąć? Chcąc dać możliwie najlepsze wskazówki rodzicom nie obeznanym z muzycznymi arkanami polecę spośród ogromu dostępnego repertuaru muzykę instrumentalną Wolfganga Amadeusza Mozarta. Spośród nagrań wybieramy części pogodne, które mają dopisek „dur” (w odróżnieniu od „moll”) oraz tempo wolne lub umiarkowane (largo, larghetto, adagio, andante, andantino, moderato). Następnie spośród bogactwa kompozycji tego kompozytora wybieramy te, które nam się najbardziej podobają.

Baraszkujący eksplorator

Maluszek szczęśliwie szybko zapomina niedogodności z pierwszych chwil życia i jeśli tylko ma zapewnione podstawowe potrzeby, bardzo szybko rusza na poznawanie świata. Najpierw to co najbliżej, a później stopniowo coraz dalej. Radość i energia towarzysząca dziecku w tym czasie nie ma sobie równej. Iluż dorosłych wzdycha zazdrośnie marząc o takiej pasji podczas wszystkich działań!
W tym momencie sprawa z poleceniem dobrej dla dziecka muzyki ogromnie się komplikuje, gdyż zależy to zarówno od temperamentu i upodobań dziecka, od momentu w ciągu dnia, jak i od celu jaki chcemy osiągnąć. Na spotkaniach Kreatywki rodzice mogą zaobserwować w jaki sposób dobieramy charakter muzyki do poszczególnych zabaw, jednakże jest to wybór nakierowany na cel grupowy.
Inaczej ma się rzecz ze słuchaniem muzyki w zaciszu domowym, gdzie preferencje i potrzeby słuchaczy stanowią główne kryterium. Pamiętajmy zatem o zachowaniu najważniejszych zasad.
Przede wszystkim muzyka nie może nikomu przeszkadzać, nie może być zbyt głośno (małe dzieci dużo dotkliwiej odczuwają większą dawkę decybeli), nie powinna zawierać dużo niskich częstotliwości ani zbyt agresywnego rytmu. Powinna natomiast mieć jasną, przejrzystą formę o zrozumiałych tematach melodycznych.
W celu wyciszenia i uspokojenia dziecka używamy kompozycji o cechach wymienionych już wyżej.
Jeśli chcemy maluszka zaktywizować do działania najlepiej włączyć muzykę o żywszych tempach. Naukowcy polecają tu utwory barokowe, a więc takich kompozytorów jak Johann Sebastian Bach, Antonio Vivaldi, czy Georg Philipp Telemann.
Dzieci o niespożytej energii muszą ją od czasu do czasu wyładowywać – najlepiej w pożądany, ukierunkowany sposób. Jednym z nich jest taniec (swobodny) z delikatnym, wzmacniającym przepychaniem przy bardzo żywej muzyce (tempa: allegro, vivo, vivace, presto). Jeżeli takie rozładowanie zapewnimy dziecku tuż przed planowaną inną aktywnością, wymagającą większego skupienia lub przed nocnym wyciszeniem, wówczas z pewnością osiągniemy lepsze rezultaty.
Nie dotyczy to oczywiście dzieci spokojnych, dla których taka żywa zabawa będzie z całą pewnością rozładowaniem, ale zmęczy je na tyle, że wskazany będzie już tylko odpoczynek.
Osobny rozdział stanowi muzyka jako część zabawy. Dzieci uwielbiają zabawy z rytmem, który wpływa niezwykle stymulująco na wiele aspektów rozwoju. Polecam tutaj muzykę Raimonda Lapa z serii „Muzyka bobasa”, która doskonale nadaje się jako podkład do wielu zabaw przy muzyce. W kompozycje te wplecione są przeróżne odgłosy, które dodatkowo ćwiczą percepcję maluchów.
Na rynku muzycznym jest dostępnych kilka różnych kompilacji z muzyką polecaną dla dzieci. Można oczywiście po nie sięgnąć i znaleźć coś dla siebie. Należą chociażby do nich:
„Muzyka dla ucha malucha” DUX 2 CD
„Mozart. Pour les enfants” EMI Classics 2 CD
"Mozart for my baby" Virgin Classics 1 CD
oraz już wkrótce na rynku "Bach for my baby"

Przestrzegam natomiast przed innymi tak zwanymi “składakami”, które choć w atrakcyjnych cenach zawierają bardzo często (choć nie zawsze) wykonania o wątpliwej wartości artystycznej, a nawet estetycznej. Jeżeli jednak znaleźliśmy płytę, której zawartość bardzo nam odpowiada – upewnijmy się u kompetentnego sprzedawcy o jakości wykonania. Taką fachową poradę z pewnością uzyskają Państwo w sklepie www.dalga.pl.
Czy to ważne w przypadku małych dzieci? A czy człowiek od dzieciństwa stykający się z brzydkimi przedmiotami rozwinie w sobie poczucie estetyki i potrzebę piękna?

Co z tymi, którzy nie lubią muzyki poważnej?

Mają prawo. Nie każdy musi lubić muzykę poważną nawet, jeśli ją ceni. De gustibus non est disputandum! – jak brzmi odwieczne prawo. Jeżeli chętnie słuchamy muzyki rozrywkowej to wybierzmy spośród znanych kompozycji te, które mają podobne cechy do wyżej wymienionych pamiętając szczególnie o niezbyt wysokim poziomie głośności. Najlepiej jednak spróbować wówczas włączyć do słuchanego repertuaru odgłosy przyrody, które od wieków wpływają na człowieka regenerująco i wzmacniająco. Poszukajmy płyt z nagraniami głosów ptaków, szumu morza, wodospadu i innych odgłosów natury. Również przy tych dźwiękach wspaniale rozwija się percepcja dziecka.

Najpiękniejszy śpiew mamy

Możemy w naszej domowej fonotece posiadać największe dzieła muzyczne, w najlepszych wykonaniach, z najdoskonalszymi wskazaniami technicznymi nagrań, a i tak dla malucha najpiękniejszy na świecie jest głos mamy (i taty, oczywiście!). Dlatego, niezależnie od umiejętności i poczucia własnej wartości w tym względzie, nie szczędźmy dziecku tego, czego mamy pod dostatkiem – własnego głosu. To rodziców śpiew, czy nucenie daje największe oparcie emocjonalne, poczucie stabilności, zaspokojenie potrzeby uwagi i przynależności.

Kiedy na pierwszy koncert?

Już! Teraz jest odpowiednia chwila. Kreatywka zaprasza dzieci od pierwszych dni życia z rodzicami na specjalnie dla nich przygotowane Koncerty Dziecinnie Proste, gdzie repertuar jest dostosowany do dziecięcej percepcji, a wnętrze sali koncertowej do ich potrzeby ruchu i poczucia bezpieczeństwa.
Skorzystajmy jednak z każdej nadarzającej się okazji, aby wspólnie odczuć radość kulturalnego przeżycia. Nawet jeśli będzie to chwilowe zatrzymanie obok ulicznego muzyka. Jeśli ta muzyka Wam się spodoba, cieszcie się chwilą! Muzyka na żywo wszak nie ma sobie równej, a do tego jest niepowtarzalna okazja podejścia bardzo blisko i obejrzenia instrumentu oraz zaobserwowania techniki wydobywania dźwięku.

Konieczny odpoczynek

Pamiętajmy, że układ nerwowy człowieka musi odpoczywać! Nawet bardzo dobre, sprawdzone formy stymulacji rozwoju mogą wyrządzić krzywdę, jeśli są stosowane w nadmiarze. Dziecko musi mieć czas przeznaczony na rozwój jak i czas na odpoczynek bez ruchu, światła i dźwięku. Tylko w bezruchu, ciemności i ciszy układ nerwowy człowieka odpoczywa. Dlatego nie zostawiajmy włączonego światła i grającej, nawet cicho płyty, nie kołyszmy śpiącego już dziecka. Pomóżmy mu zasnąć, jeśli samo jeszcze nie potrafi, a następnie dajmy mu to, czego w tym momencie najbardziej potrzebuje – spokój.

Wpływ muzyki na rozwój dzieci

Okazuje się, że poprzez muzykę bardzo wcześnie możemy wspierać i stymulować zmysły dzieci, a przez to rozwijać ich wrodzone talenty. Odpowiednio dobrana muzyka pozytywnie oddziałuje już na dziecko w łonie matki, które od dwudziestego szóstego tygodnia słyszy rytm i melodię!

Nikt już dzisiaj nie kwestionuje, że muzyka wpływa na nasze nastroje i emocje, uspokaja, poprawia nastrój i rozładowuje stres, albo irytuje, pobudza agresje. Okazuje się, że poprzez muzykę bardzo wcześnie możemy wspierać i stymulować zmysły dzieci, a przez to rozwijać ich wrodzone talenty. Odpowiednio dobrana muzyka pozytywnie oddziałuje już na dziecko w łonie matki, które od dwudziestego szóstego tygodnia słyszy rytm i melodię!

Naukowcy, m.in. otolaryngolog prof. Alfred Tomatis, którzy badali wpływ muzyki na człowieka stwierdzili, że muzyka stymuluje rozwój mózgu i układu nerwowego. Muzyka słuchana w dzieciństwie ma wpływ na odbieranie bodźców dźwiękowych w ciągu całego życia, pomaga budować neuronalne drogi, które mają wpływ na naukę języków (także obcych), rozwój pamięci i poczucia przestrzeni. Odpowiednia muzyka poprawia koncentrację, powoduje wzrost kreatywności i zapamiętywania, ułatwia naukę czytania i pisania, podwyższa motywację, opóźnia objawy zmęczenia, harmonizuje napięcia mięśniowe, poprawia koordynację ruchową.

Terapeuci polecają wszystkim codzienne słuchanie muzyki. Okazało się, iż najlepiej stymulują mózg utwory Mozarta (stad termin „Efekt Mozarta” wprowadzony przez Dona Campbella) i chorał gregoriański – poprawiają także pamięć i koncentrację. Muzyka baroku - Vivaldiego, Telemanna, Bacha – wspomaga i przyspiesza proces przyswajania wiedzy. Utwory Beethovena, Vivaldiego, Straussa harmonizują i integrują rytm pracy serca i mózgu.

Tym, którzy mają problemy ze słuchaniem muzyki klasycznej poleca się korzystanie z dźwięków natury - śpiewu ptaków, szumu wodospadu, potoku górskiego, fal morskich.

Dzieci mogą słuchać odpowiedniej muzyki podczas zabawy lub odrabiania lekcji. Najmłodsze chętnie zasypiają przy kołysankach. Bada się także wpływ muzyki podczas snu, a dotychczasowe wyniki zachęcają także do takiej formy stymulowania naszego mózgu i układu nerwowego.

Organizujemy przyjęcie urodzinowe w domu 

 

Przygotowując się do organizacji przyjęcia urodzinowego zróbmy sobie plan. Jeśli będziemy działać zgodnie z tym co sobie zaplanowaliśmy, to możemy liczyć, iż nasze przyjęcie będzie niezapomniane. Oto kilka wskazówek: 
 Ustal datę i godzinę.
Organizując urodziny musimy wybrać dzień, w którym wyprawimy przyjęcie. Nie zawsze jest to dokładna data urodzin. Przeważnie na przyjęcie wybieramy dni wolne od pracy – sobotę i niedzielę.
Godzinę dostosujmy do wieku dziecka. Dla najmłodszych przyjecie możemy zorganizować w godzinach porannych, tak żeby maluchy miały czas na drzemkę poobiednią. Najczęściej jednak wybieramy godziny popołudniowe. Dla młodzieży możemy spokojnie wybrać godziny wieczorne.
Przyjęcia w domu (mieszkaniu) są iedealne dla starszych dzieci, które wyrosły już z sali zabaw (potocznych kulek) oraz na przyjęcia rodzinne.
Wybierz temat przyjęcia.
Dzieci chętnie uczestniczą w przyjęciach tematycznych. Temat dostosujmy do wieku i płci dzieci. Najczęściej wybierane tematy to: bal księżniczek, przyjęcia pirackie czy indiańskie. Najmłodszym możemy zorganizować przyjęcie z Kubusiem Puchatkiem (odpowiednie dla chłopców i dziewczynek), dla starszych odpowiednie będą przyjęcia z ich bohaterami filmowymi, np. z Hannah Montana, High School Musical czy Harry Potter. Dla młodzieży możemy urządzić imprezę w stylu lat 70-tych czy przyjęcie hawajskie.
Jeśli wybierzesz temat przyjęcia zrób sobie listę produktów jakie trzeba kupić aby udekorować pokój zgodnie z tematem.
Zrób listę gości.
Ustalmy razem z dzieckiem kogo chce zaprosić. Liczbę gości dostosujmy do warunków w jakich będzie organizowane przyjęcie. W małym mieszkaniu nie zmieści się cała grupa przedszkolna czy klasa. Pomyślmy także o kosztach organizowanego przyjęcia.
Wypisz zaproszenia.
Zaproszenia można zrobić samemu lub kupić gotowe.
Jeśli organizujesz przyjecie tematyczne dobrze by było aby zaproszenie nawiązywało do tematu przyjęcia.
Wypełnij zaproszenia czytelnie. Na zaproszeniu powinno się znaleźć:
- imię i nazwisko osoby zaproszonej
- data i godziny w jakich będzie przyjęcie
- miejsce imprezy (dokładny adres)
- dodatkowe informacje, np. o obowiązującym stroju
- telefon kontaktowy z prośbą o potwierdzenie przybycia
- podpis osoby zapraszającej
Zaproszenie najlepiej wręczyć osobiście lub dostarczyć za pośrednictwem poczty na kilka tygodni lub przynajmniej na tydzień przed urodzinami.
Przygotuj plan przyjęcia urodzinowego.
a) konkursy i zabawy
Jeśli będzie to przyjęcie tematyczne dobrze jest przygotować zabawy i konkursy zgodne z tematem przyjęcia. Spisz jakie rzeczy będą potrzebne aby móc je zorganizować i wpisz je na listę zakupów.
b) menu
Ustal jakie dania przygotujesz i zrób listę zakupów. Pamiętaj o torcie.
c) program przyjęcia
Na kartce rozpisz sobie program, np.
16.00 – 16.15 – powitanie gości
16.15 – 16.45 – tort
16.45 – 17.15 – zaproszenie do zabawy (zapisz jakie to będą zabawy)
17.15 – 17.30 – przerwa na poczęstunek
17.30 – 18.00 – konkursy (zapisz jakie to będą konkursy)
18.00 – 18.15 – przerwa na poczęstunek
18.15 – 18.45 – zaproszenie do zabawy (zapisz jakie to będą zabawy)
18.45 – 19.00 – zakończenie przyjęcia
Zrób zakupy.
Zakupy artykułów dekoracyjnych zaplanuj sobie dużo wcześniej. Wygodną formą zakupów są zakupy przez internet. Siedząc wygodnie w fotelu złóż zamówienie na balony, serpentyny, naczynia jednorazowe, serwetki i świeczki. Zamówienie zrób z listą, którą masz już przygotowaną. Oprócz zakupów artykułów dekoracyjnych pamiętaj o zakupie rzeczy potrzebnych do zabaw i konkursów. Na realizację zamówienia w sklepie internetowym przeznacz sobie ok. 7 dni roboczych.
Pamiętaj, że jeśli chcesz zamówić tort musisz to zrobić na kilka dni przed urodzinami.
Dzień przed przyjęciem zrób zakupy spożywcze.
Przygotuj poczęstunek.
To co możesz zrób dzień wcześniej, np. ciasto. Natomiast takie dania jak kanapki czy pizzę przygotuj w dniu przyjęcia.
Jeśli tort był zamawiany w cukierni pametaj, żeby go odebrać.
Dekoracje.
Pamiętaj aby pokój czy sala na przyjęcie była posprzątana. Usuń rzeczy, które będą przeszkadzać w zabawie.
Dzień przed urodzinami możemy zacząć dekorować pokój. Pamiętajmy, że jeśli organizujemy przyjęcie tematyczne dekoracje powinny nawiązywać do tematu imprezy.
Przygotujmy sobie balony, girlandy, serpentyny czy bannery.
W jedno miejsce odłóżmy rzeczy potrzebne do konkursów i zabaw.
W dniu urodzin dekorujemy stół. Na stół najlepiej położyć obrus jednorazowy. Ustawiamy talerze, kubki i sztućce (też najlepiej jednorazowe). Stół dekorujemy serwetkami i np. konfetti. Naczynia jednorazowe, serwetki mogą nawiązywać do tematu przyjęcia.
Wystawiamy produkty spożywcze, które nie muszą stać w lodówce.
Przygotujmy świeczkę na tort (może być cyferka, kilka świeczek czy np. fontanna tortowa) oraz zapałki lub zapalniczkę.
Przyjmujemy gości.
Przygotuj miejsce na okrycia wierzchnie i buty.
Jubilat powinien przywitać gości wraz z rodzicami.
Jeśli zaproszone dzieci zostają na przyjęciu bez rodziców (opiekunów) dobrze jest zapisać sobie do nich nr telefonu.
Poinformuj rodziców, o której mają odebrać dzieci.
Jeśli wszystkie dzieci nie znają się ze sobą, przedstaw je sobie.
Pokaż gościom gdzie będzie przyjęcie i z których pomieszczeń mogą korzystać.
Przyjęcie.
Po zebraniu wszystkich gości działaj zgodnie z planem, który masz już przygotowany.

Życzymy miłej zabawy!